91 skipper Route du Rhum’a hazır

1978 yılından bu yana her dört yılda bir düzenlenen solo Atlantik geçişi yarışı Route du Rhum’un 10’uncusu 2 Kasım Pazar günü saat 14:00’te Fransa’nın St. Malo şehrinden start alacak. Dokuz farklı ülkeden (Fransa, İtalya, İngiltere, Güney Afrika, İspanya, Portekiz, İsviçre, Belçika ve Finlandiya) 91 skipper Guadeloupe’un Point-a-Pitre Limanı’na doğru yelken basacak. Yarışta; Ultimate (60 feet ve üstü çok gövdeli), Multi50, IMOCA 60, Class40, Multihull Rhum (39 feet ve üstü çok gövdeli) ve Rum Monohulls olmak üzere altı farklı sınıfta tekneler mücadele edecek. En kalabalık sınıf 42 tekneyle Class40’lar.

Robin Knox-Johnston

Filonun en dikkat çekici ismi ise elbette İngilizlerin efsane yelkencisi Sir Robin Knox-Johnston. 75 yaşına gelmesine rağmen solo Atlantik yarışına girmekten kaçınmayan Johnston, Rhum Class Monohulls’ta yarışacak. 45 yıl önce dünyanın etrafını hiç durmadan tek başına dolaşan ilk yelkenci Johnston, yaşından korkmadığını söylüyor ve “Kendimi 45 yaşında hissediyorum. Yıllar sonra yeniden parkurlara döndüğüm için çok mutluyum. Buranın havası bir harika” diyor. En son 67 yaşındayken, 2006’daki Velux 5 Ocean Race’te Open 60’la tek başına yarışan Johnston, yarışı dördüncü sırada tamamlamıştı.

Yann Guichard

Filoya bir de büyük teknelerden başlayarak göz atalım. Maksi trimaranlardan oluşan Ultimate sınıfında gözler en çok Yann Guichard’ın üzerinde. Fransız yelkenci, dünyanın en büyük trimaranı Spindrift 2’yle yarışa katılıyor. Birçok rekora imza atan 100 feet’lik dev trimaran aylardır solo yarışa uygun olacak şekilde modifiye ediliyordu.

Dünya turu rekoru kırmak üzere birkaç kez yola çıkan ancak sadece birkaç gün sonra geri dönmek zorunda kalan Thomas Coville de teknesi Sodebo’yla St. Malo’daki start hattında yerini alacak. Rekorunu bir türlü geçemediği ezeli rakibi Francis Joyon da start hattında yerini alacak.

Armel Le Cleac'h ve Loick Peyron

Yarıştan kısa bir süre öncesine kadar sarı trimaran Birch’le yarışa katılmayı planlayan Loick Peyron ise Banque Populaire VII’yle yarışa katılacağını duyurarak takipçilerini şaşırttı. Bu son dakika kararının sebebi ise trimaranın asıl skipper’ı Armel Le Cleach’ın elini sakatlamasıydı.

Paprec Recycling’le Yann Elies, Musandam-Oman Sail’le Sidney Gavignet, Edmond de Rothschild’la Sebastien Joss ve Prince of Britain’le Lionel Lemonchois filonun en hızlı sınıfının diğer skipper’ları.

IMOCA 60 sınıfı da oldukça zengin. Son Vendee Globe’un rekortmen birincisi François Gabart tabii ki Macif’le mücadelede yerini alıyor. Yine Vendee Globe’dan Jeremie Beyou (Master Cock), Tanguy Lamotte (Initiatives Heart), Marc Guillemot (Safran), Vincent Riou (PRB) IMOCA 60 sınıfının diğer güçlü isimleri.

Jean Galfione

Class 40 sınıfının –bana göre- en dikkat çekici ismi ise Serenis Consulting teknesiyle yarışacak olan Jean Galfione. İlginç olmasının sebebine gelince… Fransız Galfione aslında olimpiyat madalyalarına sahip bir atlet. 17 yıl boyunca atlet olarak yarışan 43 yaşındaki Galfione sadece yedi yıl önce –ikinci tutkusu olan- yelkenciliğe başladı. 2007 yılında America’s Cup’ta K-Challenge takımında yarışmaya başlayan Galfione ardından Figaro sınıfına yöneldi. 2012 yılında da Pogo 40’la yine bir Atlantik geçişi yarışı olan Solidaire du Chocolat’a katıldı.

75’lik Johnston yeniden tek başına okyanusta

Fotoğraf: Andrew Crowley

İngilizlerin efsane yelkencisi 75 yaşındaki Sir Robin Knox-Johnston yeniden okyanuslara dönüyor. Hem de tek başına. 45 yıl önce dünyanın etrafını hiç durmadan tek başına dolaşan ilk yelkenci unvanına sahip Johnston bu kez solo Atlantik geçişi yarışı Route du Rhum’a katılacak.

Johnston, 1969’da yapılan ve solo dünya turu yarışların ilki olan Sunday Times Golden Globe Yarışı’nda, 32 feet’lik (9,8 metre) keç armalı teknesi Suhaili’yle 312 günde dünyanın etrafını hiç mola vermeden tek başına dolaşmıştı. Yarışa toplam sekiz yelkenci katılmış, hepsi mücadeleyi terk etmek zorunda kalmıştı. En yakın rakibi Bernard Moitessier’nin de yarışı bırakarak Tahiti’ye yönelmesi üzerine Johnston mücadelenin birincisi olmuştu.

Johnston, Suhaili ile Thames Nehri'nden uğurlanıyor.
Fotoğraf: Terry Gibson

Robin Knox Johnston, Route du Rhum’a ‘boşa atacak milyonları olmadığı’ için rakiplerine göre nispeten eski bir tekne olan Grey Power isimli bir Open 60’la katılacak. 1969’daki yarışta sadece bir pub’dan aşırdığı barometre ve radyoyla (radyo da üç ay içinde bozulmuştu) yola çıkan Johnston’ın açık denizlerdeki tek dostu birkaç kitap ve bir ses kayıt cihazıydı. Johnston bu kez tik yerine karbon fiber bir tekne ve üç uydu gibi teknolojik donanımlarla yola çıkacak.

En son 67 yaşındayken, 2006’daki Velux 5 Oceans’ta yine bir Open 60’la tek başına yarışan Johnston, yarışı dördüncü sırada tamamlamıştı. Geçen yıl Rolex Sydney Hobart Yarışı’na katılan İngiliz yelkenci, bu yarışta okyanuslarda tek başına olmayı ne kadar özlediğini fark ettiğini söylüyor. The Telegraph gazetesine konuşan yelkenci, “Tek başıma yarışırken kendimi evimde gibi hissediyorum. Sana müdahale eden yok, her şey senin elinde. Route du Rhum da solo yarışların klasiklerden biri ve ona katılmak istedim” dedi. Robin Knox Johnston bir amacının da emeklilik yaşı olan 65’ten sonra bir şey yapılamayacağının aksini ispatlamak olduğunu belirtiyor. “Ben yelkenden asla emekli olmayacağım” diyen Johnston, yarış için antrenmanlarına başladı.

Dört yılda bir gerçekleştirilen ve bu yıl 10’uncu kez düzenlenecek olan Route du Rhum, 2 Kasım’da Fransa’nın St. Malo Limanı’ndan start alacak ve Karayipler’deki Guadeloupe’da sona erecek. Dört sınıfta verilecek mücadeleye bu yıl 80 teknenin katılması bekleniyor.

Güney Okyanusu’nda bir Türk

Fuat Yıldırım

Bodrumlu yelkenci Fuat Yıldırım, yıllardır hayalini kurduğu Antarktika seyri için Arjantin’in Ushuaia şehrinden Güney Okyanusu’na doğru yelken bastı. Bodrum yarışlarının hızlı teknelerinden Dragut’un sahiplerinden biri olan Yıldırım, 28 gün sürecek seyrini Aero-rig armalı, Van de Stadt tasarımı 60 feet’lik alüminyum tekne Icebird’le yapıyor. 1986 yılındaki adı BOC Challenge Race’de (şimdilerde Velux Ocean Race) dördüncü olan, 1994’ten sonra da Antarktika ve Güney Okyanusu için yenilenen Spirit of Sydney de onlara eşlik ediyor.

Bölgeye turlar düzenleyen konforlu gemiler yerine bir yelkenli tekneyi tercih eden Yıldırım bunun sebebini “Ben bir ekibe dâhil olup, teknede birçok şeyin paylaşılarak yapıldığı, zor şartlarda bir yelken seyrini deneyimlerim arasına katmayı tercih ettim” diye açıklıyor. Fuat Yıldırım’la yaptığımız röportajın geniş halini Naviga’nın Ocak 2014 sayısında okuyabilirsiniz.

Icebird

Yıldırım 28 Aralık’ta İstanbul’dan Arjantin’e doğru yola çıktı. Ve tam da bizler Türkiye’de yeni yılın gelişini kutladığımız saatlerde palamarları çözerek Güney Okyanusu’na açıldı. Son olarak Şili'nin en ucundaki Puerto Williams'a bağlandı. Yıldırım Puerto Williams’ı şu sözlerle anlattı: “Burası doğal marina, ormanın içinde ve çok güzel bir yer. Daha önce Almanların kullandığı bir gemiyi yat kulüp binası olarak kullanıyorlar. Skip Novak’ın 72 feet’lik keşif teknesi Avustralya da burada. Gece yarısı olmasına rağmen yat kulübe gidiyoruz. Hepimizin kafası tavana değiyor. Daha önce buraya gelen Osman Atasoy ve Sibel Karasu’nun getirdiği Türk bayrağına ben de ismimi yazdım. Burada birçok insanla tanıştım, hepsinin hikayesini dinledim.”

Puerto Williams’ta verdikleri molanın ardından buzullara doğru yolculuğuna başlayan ekibin maceralarını Fuat Yıldırım’ın kaleminden, Naviga’nın önümüzdeki sayılarından takip edebilirsiniz.

Volvo Ocean Race’te "survival mode" alarmı

Volvo Ocean Race’in dördüncü ayağı Pazar günü Çin’in Sanya Limanı’ndan start alıyor. Ancak bu kez ekipleri diğerlerinden çok farklı bir hava bekliyor. Çünkü meteoroloji uzmanları startın alınacağı gün Güney Çin Denizi’nde çok ciddi bir fırtına beklendiğini ve takımların “survival mode" ile (hayatta kalma durumu) karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor.

Güney Çin Denizi’nde yarından itibaren en erken salı günü bitecek 35-40kt’lık rüzgar bekleniyor. Ancak uzmanların dediğine göre burada sorun rüzgarın şiddeti değil, bölgedeki denizin yapısı. Volvo Ocean Race meteoroloji uzmanlarından Gonzao Infante bu durumu şöyle açıklıyor:

“Bu bölgede derinlik aniden 3 bin metreden 100 metrelere iniyor. Bu da ölümcül dalgalara yol açıyor. Rüzgar teknelerin hızla gitmesine ve dalgaların üzerinde deli gibi zıplamasına neden olacak. Bu, açıkdenizdekinden bile daha tehlikeli bir durum. Böyle bir durumda teknelerin kaçacağı bir yer de olmayacak. Dolayısıyla ekipler bu fırtınadan tek parça halinde kurtulmak istiyorsa ‘hayatta kalma modu’na hazırlıklı olmaları gerekiyor. Bu, şimdiye kadarki en zorlu etap olacak.”

“Survival mode” zorlu hava koşullarında yarış rotasının bırakılarak teknenin ve armanın zarar görmemesi için çok küçük bir fırtına yelkeninin basılması ya da yelkenlerin tamamen indirilerek teknenin fırtınanın yönüne bırakılması olarak açıklanabilir. Yukarıdaki fotoğraf da Velux 5 Oceans Yarışı'ndayken şiddetli rüzgara yakalanarak "survival mode"a geçen Bernard Stamm ve teknesini gösteriyor.

2008-2009 yarışında da filo aynı bölgede benzer bir durumla karşılaşmıştı. Tayvan ve Filipinler arasındaki Luzon Kanalı’nda fırtınaya yakalanan filodaki üç tekne ciddi hasar görmüştü: Puma’nın bumbası kırılmış, Delta Lloyd’un ana yelkeni yırtılmış, Ericsson 3’ün de gövdesinde çatlak meydana gelmişti.

Diğer yandan bu korkunç senaryoya rağmen Cumartesi günü Sanya’da yapılacak liman içi yarış için herhangi bir risk görünmüyor. Körfez korunaklı olduğu için yarışın sakin bir havada geçmesi bekleniyor.

Vendee Globe tarihinden anekdotlar

Hiç yardım almadan durmaksızın Güney Okyanusu’nda dünyanın etrafını dönmeyi amaçlayan yarış dünyanın en zorlu mücadelelerinden biri olarak kabul ediliyor. Ekip yok, sadece bir tek skipper var. Fransa’dan yola çıkan yarışçılar Atlantik Okyanusu boyunca güneye doğru iniyor ve Antarktika kıtası etrafında saat yönünde dönerek dünyanın etrafında dolaşıyor. Sonra Avustralya açıklarından kuzeye dönüp yine Atlantik Okyanusu üzerinden, yarışın başlangıç noktası olan Les Sables d’Olonne’a ulaşıyor.

Vendee Globe’da diğer yarışların aksine neredeyse hiç kural yok. Finiş hattına ilk ulaşan tekne birinci oluyor. Yarışı cazip kılan noktalardan biri de bu.

1992 yılından bu yana her dört yılda bir düzenleniyor ve rota hiç değişmiyor. Yarışın bu yıl yedincisi düzenlenecek. Vendee Globe'un tarihiyle ilgili bazı ilginç anekdotlara gelince…

·         Yarışın kurucusu Fransız yelkenci Phillipe Jeantot. Kendisi, şimdiki adı Velux 5 Ocean Race olan BOC Challenge’da iki kez birinci oldu. Vendee Globe’da da iki kez yarıştı, finiş hattına ulaşmayı başardı ancak hiç birinci olamadı.

·         Her bir yarışta, teknelerin neredeyse yarısı yarışı tamamlayamıyor. Bugüne kadar en yüksek katılım bir önceki yarış olan 2008-09’da oldu. 30 tekne katıldı ancak sadece 11’i yarışı tamamlayabildi.

·         Bugüne kadar yarışta iki kişi hayatını kaybetti. 1992-93’te tekneden düşen İngiliz yelkenci Nigel Burgess’in cesedi Cape Finisterre açıklarında bulundu. 1996-97’de denize düşen Kanadalı yelkenci Gerry Roufs’un cesedi ise hiçbir zaman bulunamadı. Teknesi Groupe LG2, kaybolduktan altı ay sonra Şili sahillerinde ortaya çıktı.

·         Aynı yarışta Fransız yelkenci Raphael Dinelli’nin teknesi Güney Okyanusu’nda alabora oldu. Dinelli’yi, yakınlarında seyreden İngiliz yarışçı Pete Goss kurtardı. Goss yarışı sondan ikinci olarak tamamladı ama bu cesur hareketinden dolayı Fransızların kahramanlık madalyası Legion d’Honneur’a layık görüldü.

·         1996-97'de ilk kez bir kadın yelkenci yarışı bitirmeyi başardı. Yarışı sonuncu olarak tamamlayan Fransız Catherine Chabaud, 140’ıncı gününde finiş hattındaydı.

·         İki kez birinci olan tek yelkenci Michel Desjoyeaux. İki kez katıldı ikisinde de kupayı kaldırdı. Desjoyeaux, ikinci yarışı olan 2000-2001’de teknesi Foncia’yla rekor kırdı ve 84 gün 3 saat’le finiş hattına en kısa sürede ulaşmayı başaran yarışçı oldu.

·         2000-2001'de bugüne kadarki en genç yarışçı katıldı, üstelik bir kadındı: 24 yaşındaki İngiliz Ellen McArthur. Yarışı, teknesi Kingfisher’la Desjoyeaux’tan sadece bir gün sonra tamamladı.